Efekt placebo – dostajesz tic tacka i jesteś zdrów

czerwca 09, 2017

Placebo – dostajesz tic tacki i choroba mija. Czym jest efekt placebo? Czy leczenie z pomocą placebo jest skuteczne? Czym różni się placebo od nocebo? Czemu zdania o efekcie placebo są tak podzielone? Odpowiedź znajdziesz poniżej.

Efekt placebo – definicja


Placebo - substancja lub działanie (operacja lub zabieg chirurgiczny) obojętne, niemające wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia. To, co stosuje się w leczeniu, nie jest prawdziwym leczeniem, zaś wszystko, oprócz leczniczych właściwości placebo jest takie samo, jak  przy rzeczywistej terapii.

Placebo jest wykorzystywane w celu testowania leków i różnych terapii w badaniach klinicznych. Np. grupie ludzi u których występuje ta sama przypadłość, mówi się, że zostaną poddani dzianiu nowego leku. Część grupy otrzymuje prawdziwy lek, natomiast druga placebo. Lek, który jest testowany, okaże się skuteczny, jeśli w grupie leczonej testowanym lekiem odsetek wyleczonych będzie większy niż w grupie, w której podano placebo.

Efekt placebo – "leczenie" przez brak leczenia


Badania wskazują, że leczenie przy pomocy efektu placebo jest bardzo skuteczne. Jest to przede wszystkim kwestia naszej wiary w coś. To znaczy, że jeśli wierzysz, że jakiś lek Ci pomoże i terapia jest w stanie Cię uleczyć, to Twoje dolegliwości ustępują.

Obserwuje się, że efekt placebo pomaga w wielu dolegliwościach. Na przykład pacjentom:

- cierpiącym na ból głowy,
- z lękiem,
- napięciem,
- bezsennością,
- chorobą lokomocyjną,
- depresją,
- kaszlem,
- astmą,
- nadciśnieniem tętniczym.

Efekt placebo – badania udowadniające skuteczność


Obecnie przeprowadza się wiele badań, aby sprawdzić, czy efekt placebo jest naprawdę skuteczny. Zadania tego podjęło się kilka wiodących ośrodków medycznych. W wyniku badań, które przeprowadzono, okazało się, że placebo może działać zawsze i to nawet wtedy, kiedy pacjenci są świadomi, że zamiast leku przyjmują zwykłe pastylki z cukru.

W jednym z badań sprawdzającym działanie efektu placebo wzięło udział 80 pacjentów z zespołem jelita drażliwego, w tym 70% stanowiły kobiety (18-47 lat). 60% pacjentów, które wzięły udział w badaniu, odczuły pozytywne skutki leczenia, mimo że wiedziały, że jest podawane im placebo. Do tej pory uważano, że tylko osoby nieświadome są w stanie poczuć się lepiej po stosowaniu placebo, natomiast okazało się, że również osoby, które mają tego świadomość, także poczuły się lepiej.

Wniosek płynący z przeprowadzonego badania jest taki, że nawet świadomie przyjmowanie leku, który jest obojętny przez pacjentów z zespołem jelita drażliwego może być skuteczne. Psychika ludzka jest bardzo skomplikowana i nie jesteśmy w stanie pojąć tego, jak naprawdę działa. Pozytywne nastawienie do tego, że dana terapia może być skuteczna, ma bardzo duże znaczenie.

Efekt placebo w psychoterapii

Pewnie zastanawiasz się, jakie znaczenie ma efekt placebo w psychoterapii? Odpowiedź jest dość prosta, chociaż nie dla wszystkich jasna. W przypadku efektu placebo siła sugestii jest bardzo ważna. Jeśli w odpowiedni sposób nastawimy psychicznie pacjenta na leczenie, tak, że będzie on wierzył, że ma ono sens i okaże się skuteczne, to w rzeczywistości tak właśnie się stanie. Psychika ludzka jest dość zaskakująca i to niezwykłe jak wiara w coś i dobre nastawienie może mieć tak duże znaczenie.

1984 rok - węgierski psychiatra Mihly Arato oceniał wyniki badań nad leczeniem depresji. Co ciekawe, okazało się, że u około połowy pacjentów chorujących na depresję krócej niż 3 miesiące, a leczonych placebo, pojawiła się wyraźna poprawa. Pozytywnego efektu nie było jednak u chorych cierpiących na depresję powyżej jednego roku, z podwyższonym poziomem kortyzolu (hormon stresu) w surowicy krwi. Wyniki tych badań są dość zaskakujące i pokazują, że efekt placebo w psychoterapii ma związek też z długością choroby.

Efekt placebo – ciekawostki

1. Powszechnie uważa się, że zastrzyki są o wiele skuteczniejsze niż zwykłe tabletki. Lek podany podskórnie ma możliwość zadziałać znacznie szybciej niż tradycyjna tabletka. Co za tym idzie w latach 1956 oraz 1965, a także 2000 i 2006 naukowcy postanowili przeprowadzić szereg badań, by sprawdzić, czy skuteczniejsze będzie leczenie osoby chorej w formie zastrzyków placebo. W wyniku tego badania odnotowano, że osoby, które przyjmowały zastrzyki, rzeczywiście odczuły lepsze efekty. W przypadku leczenia placebo duże znaczenie ma stosowanie sprzętów medycznych, igieł, strzykawek, które ludziom kojarzą się leczeniem.

2. Placebo może wpływać także na płodność. Na grupie kobiet przeprowadzono eksperyment i część z nich zażywała placebo, natomiast inne zwykły lek, który miał za zadanie przeciwdziałać bezpłodności. W grupie kobiet zażywającej placebo 5 kobiet zaszło w ciąże, a w drugiej 7. Jest to bardzo niewielka różnica i jak widać to psychika i fakt, że przyszłe mamy są wtedy mniej zestresowane, wpływa na ich płodność.


Efekt placebo, a  nocebo

Efekt nocebo to zupełnie przeciwstawne pojęcie do efektu placebo, ale pojęcia te często ze sobą mylone. Kiedy mamy do czynienia z pozytywnym efektem „leczenia” środkiem, który lekkiej nie jest, to mówimy o efekcie placebo. Nocebo natomiast to wywołanie objawów chorobowych przez samo tylko złe nastawienie, mimo że wykorzystano prawdziwy lek o udowodnionym działaniu.

Przykład: Doktor Arthur Barsky wykazał , że w 97 procentach objawy alergii na penicylinę okazywały się w rzeczywistości efektem nocebo.

Bardziej narażone na efekt nocebo są osoby:

- ze skłonnością do depresji,
- lęków,
- hipochondrii,
- podatne na wpływ negatywnej sugestii.

Niektóre środowiska medyczne nie uznają leczenia za pomocą placebo, ponieważ sądzą, że jest to niemoralne i odbiera się w ten sposób ludziom możliwość leczenia przy pomocy prawdziwych środków terapeutycznych. Jednakże brak skutków ubocznych środków typu placebo sprawia, że takie „leczenie” jest dla organizmu znacznie bezpieczniejsze. Unika się przecież wszystkich skutków ubocznych lekarstw i zabiegów. Efekt placebo jest doskonałym rozwiązaniem w przypadku osób bardzo osłabionych, których leczenie wiązałoby się z koniecznością zbytniego obciążenia ustroju.

Brak komentarzy:

Obsługiwane przez usługę Blogger.